Ένα καθημερινό χάπι, μπορεί να διπλασιάσει τον χρόνο επιβίωσης σε ασθενείς με τον πιο θανατηφόρο καρκίνο στον κόσμο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας κλινικής δοκιμής που οι ειδικοί χαρακτηρίζουν ως παράγοντα που «αλλάζει το παιχνίδι» και ως μία από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις των τελευταίων δεκαετιών.

Επί του παρόντος, υπάρχουν ελάχιστες θεραπείες για τον καρκίνο του παγκρέατος, και οι περισσότερες προσφέρουν ελάχιστη ή καθόλου βοήθεια. Για δεκαετίες, οι επιστήμονες εργάζονταν ασταμάτητα προσπαθώντας να βρουν έξυπνες λύσεις για μια μορφή καρκίνου που συχνά εντοπίζεται αργά. Περισσότεροι από τους μισούς ασθενείς διαγιγνώσκονται μόνο αφότου ο καρκίνος έχει ήδη κάνει μετάσταση.

Τώρα, οι ειδικοί στο μεγαλύτερο συνέδριο για τον καρκίνο στον κόσμο χαιρετίζουν την έλευση ενός έξυπνου φαρμάκου που ονομάζεται daraxonrasib, το οποίο, όπως λένε, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια επανάσταση στη θεραπεία.

Στη δοκιμή σε 500 ασθενείς, όλοι εκ των οποίων είχαν καρκίνο του παγκρέατος με μετάσταση, το χάπι διπλασίασε τον χρόνο επιβίωσης,έχοντας λιγότερες παρενέργειες σε σύγκριση με τη χημειοθεραπεία. Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στην ετήσια συνάντηση της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (Asco) στο Σικάγο.

Οι ασθενείς που έλαβαν το φάρμακο έζησαν σημαντικά περισσότερο, κατά μέσο όρο 13,2 μήνες, σε σύγκριση με τους 6,6 έως 6,7 μήνες για τους ασθενείς που υποβλήθηκαν σε χημειοθεραπεία, διαπίστωσε η δοκιμή.

«Αυτά τα αποτελέσματα αλλάζουν το τοπίο», δήλωσε η Δρ Rachna Shroff, επικεφαλής ογκολογίας στο Κέντρο Καρκίνου του Πανεπιστημίου της Αριζόνα και ειδικός της Asco στους καρκίνους του γαστρεντερικού συστήματος, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη. «Βλέπουμε μια πρωτοφανή επιβίωση».

Όταν η Shroff διάβασε για πρώτη φορά τα αποτελέσματα της δοκιμής, της οποίας ηγήθηκαν ερευνητές στο παγκοσμίου φήμης Ινστιτούτο Καρκίνου Dana-Farber στη Βοστώνη, έκλαψε, όπως είπε.

«Ασχολούμενη με τον καρκίνο του παγκρέατος για 16 χρόνια, στην πραγματικότητα άρχισα να κλαίω στην κλινική. Αυτή είναι μια απίστευτα επιδραστική μελέτη για τους ασθενείς μας και συγχαίρω πραγματικά τους ερευνητές [της δοκιμής]».

Η Δρ Julie Gralow, επικεφαλής ιατρική σύμβουλος και εκτελεστική αντιπρόεδρος της Asco, η οποία επίσης δεν συμμετείχε στη δοκιμή, δήλωσε ότι πρόκειται για έναν παράγοντα που «αλλάζει το παιχνίδι».

Το daraxonrasib λειτουργεί στοχεύοντας μια πρωτεΐνη, την Kras, η οποία τροφοδοτεί σχεδόν όλους τους καρκίνους του παγκρέατος. Το φάρμακο κολλάει τα μόρια μεταξύ τους για να παγιδεύσει και να απενεργοποιήσει την Kras.

Η Kras ανήκει στην οικογένεια γονιδίων Ras. Αυτά μπορούν να κάνουν τα καρκινικά κύτταρα να συνεχίσουν να λαμβάνουν σήματα για να αναπτυχθούν και να διαιρεθούν, ακόμη και όταν δεν θα έπρεπε. Αυτό μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη και την εξάπλωση του καρκίνου.

Περισσότερο από το 90% των ασθενών με την πιο κοινή μορφή καρκίνου του παγκρέατος, το αδενοκαρκίνωμα των παγκρεατικών πόρων (mPDAC), έχουν μια μετάλλαξη στο γονίδιο Kras. Αυτό ονομάζεται παραλλαγή Ras G12 και έχει ως αποτέλεσμα μια υπερδραστήρια πρωτεΐνη Kras.

Το daraxonrasib είναι ένα νέο είδος αναστολέα του Ras που ονομάζεται πολυ-εκλεκτικός αναστολέας Ras(On). Μπορεί να απενεργοποιήσει την πρωτεΐνη Kras για να σταματήσει την ανάπτυξη του καρκίνου, είτε υπάρχει παραλλαγή της Kras είτε όχι, και ανεξάρτητα από το ποια παραλλαγή είναι αυτή.

«Η ιδέα της στόχευσης της Kras ήταν πάντα το ιερό δισκοπότηρο στις περισσότερες κακοήθειες, αλλά ειδικά στον καρκίνο του παγκρέατος, επειδή είναι σχεδόν πανταχού παρούσα και αποτελεί πρώιμο οδηγό της ανάπτυξης του καρκίνου του παγκρέατος», δήλωσε η Shroff.

«Η επανάσταση του Ras είναι εδώ, και αυτή η μελέτη αποτελεί απόδειξη της αρχής ότι η στόχευση της Kras στον καρκίνο του παγκρέατος είναι εφικτή και αποτελεσματική».

Η Paula Hanford, διευθύνουσα σύμβουλος του οργανισμού Pancreatic Cancer Action με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, δήλωσε ότι η ανακάλυψη αυτή ήταν μία από τις πιο σημαντικές εξελίξεις στη θεραπεία που είχε δει ποτέ.

«Για πάρα πολύ καιρό, οι άνθρωποι που διαγιγνώσκονταν με καρκίνο του παγκρέατος είχαν απίστευτα περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές και ποσοστά επιβίωσης που παρέμεναν καταστροφικά χαμηλά. Το να βλέπουμε μια δοκιμή που δείχνει τη δυνατότητα σχεδόν διπλασιασμού του χρόνου επιβίωσης στον προχωρημένο καρκίνο του παγκρέατος είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικό και δίνει πραγματική ελπίδα στους ασθενείς και τις οικογένειες που αντιμετωπίζουν αυτή τη νόσο».

Η Anna Jewell, διευθύντρια υπηρεσιών, έρευνας και καινοτομίας στο Pancreatic Cancer UK, δήλωσε ότι τα αποτελέσματα ήταν «συναρπαστικά».

«Μπλοκάροντας τη δραστηριότητα των μεταλλάξεων της Kras, αυτό το φάρμακο, το daraxonrasib, έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει την επιβίωση σε άτομα με προχωρημένο καρκίνο του παγκρέατος. Στους ασθενείς δόθηκαν μήνες περισσότερου πολύτιμου χρόνου με τα αγαπημένα τους πρόσωπα».

Όμως το επόμενο βήμα θα είναι να διασφαλιστεί ότι αυτοί οι τύποι φαρμάκων θα καταστούν διαθέσιμοι στους ασθενείς, είπε η ίδια. «Τραγικά, οι μισοί από όλους τους ανθρώπους με καρκίνο του παγκρέατος πεθαίνουν μέσα σε μόλις τρεις μήνες από τη διάγνωσή τους.

Ο περισσότερος χρόνος με αυτούς που αγαπάμε περισσότερο είναι πραγματικά ανεκτίμητος. Πρέπει να κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να διασφαλίσουμε ότι οι πιο υποσχόμενες νέες θεραπείες θα είναι διαθέσιμες».

Ειδικοί στο Σικάγο δήλωσαν επίσης στον Guardian ότι, επειδή τα γονίδια Ras τροφοδοτούν και άλλους καρκίνους, υπάρχει ελπίδα για επιτεύγματα και αλλού. Παρόμοια φάρμακα δοκιμάζονται για τον καρκίνο του πνεύμονα και του παχέος εντέρου, ανέφεραν.

Πηγή: Guardian