Παρευρέθηκα και τοποθετήθηκα στην Ημερίδα του Επιμελητηρίου Κεφαλονιάς & Ιθάκης για την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη του Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου.
Η δημιουργία του Θαλάσσιου Πάρκου είναι μια θετική εξέλιξη για τον τόπο μας. Η Κεφαλονιά διαθέτει μοναδικό φυσικό κεφάλαιο και η οργανωμένη προστασία του μπορεί να ενισχύσει τη διεθνή της αξία και το αναπτυξιακό της αποτύπωμα. Δεν πρόκειται για μια απόφαση που «κλείνει» το νησί ή προκαλεί ξαφνική καταστροφή.
Η μελέτη προβλέπει διαβάθμιση ζωνών. Σε περιορισμένες και αυστηρά οριοθετημένες περιοχές ισχύουν αυστηροί όροι προστασίας, ενώ στις υπόλοιπες επιτρέπεται η δραστηριότητα υπό συγκεκριμένους περιβαλλοντικούς κανόνες. Δεν καταργείται η επιχειρηματική δραστηριότητα, δεν απαγορεύεται η χρήση των παραλιών και δεν διακόπτεται η ναυσιπλοΐα.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι η εφαρμογή. Απαιτείται σαφής, επίσημος οδηγός και ενιαία πρακτική, ώστε οι επαγγελματίες να γνωρίζουν με ασφάλεια τι ισχύει. Χρειάζεται ισορροπία, χωρίς περιβαλλοντικό λαϊκισμό ή απουσία κανόνων.
Η Κεφαλονιά μπορεί να είναι ταυτόχρονα προστατευμένη και αναπτυσσόμενη.
Το φυσικό μας κεφάλαιο είναι το ισχυρότερο συγκριτικό μας πλεονέκτημα, και η προστασία του όταν εφαρμόζεται με ρεαλισμό ενισχύει την ταυτότητα του νησιού, δεν το υπονομεύει.
Ως Βουλευτής Κεφαλονιάς & Ιθάκης δεν θα στηρίξω ούτε τον περιβαλλοντικό λαϊκισμό που θέλει να παγώσουν τα πάντα, ούτε τη λογική ότι δεν χρειάζεται καμία ρύθμιση.
Στο πλαίσιο αυτό:
• Συνεχίζω να βρίσκομαι σε στενή επικοινωνία με το Υπουργείο και την πολιτική ηγεσία έως ότου εκδοθεί το Προεδρικό Διάταγμα, με γνώμονα το συμφέρον του τόπου μας.
• Ζητώ επίσημο γραπτό οδηγό εφαρμογής ανά ζώνη
• Προωθώ θεσμικό μηχανισμό παρακολούθησης στην Κεφαλονιά
• Παρεμβαίνω στα αρμόδια Υπουργεία όπου διαπιστώνονται δυσλειτουργίες
• Επιδιώκω διαφανή και ρεαλιστική εφαρμογή
Ακολουθεί το κείμενο της ομιλίας μου και το βίντεο κατά τη διάρκεια της ημερίδας:
Παναγής Καππάτος
Βουλευτής Κεφαλονιάς & Ιθάκης
Κυρίες και κύριοι,
σήμερα δεν συζητάμε ένα γενικό περιβαλλοντικό όραμα ούτε μια αφηρημένη μελέτη. Συζητάμε ένα κανονιστικό πλαίσιο που επηρεάζει άμεσα τη χωροθέτηση δραστηριοτήτων, τη λειτουργία παραλιακών επιχειρήσεων, τη ναυσιπλοΐα, την αλιεία, την επενδυτική δυνατότητα και τελικά την οικονομική φυσιογνωμία της Κεφαλονιάς για τα επόμενα χρόνια. Επομένως, η συζήτηση οφείλει να είναι τεχνική, θεσμική και απολύτως νηφάλια.
Η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για το Θαλάσσιο Πάρκο του Ιονίου δεν αντιμετωπίζει το νησί ενιαία. Εισάγει κλιμακωτή διαβάθμιση προστασίας. Για την Κεφαλονιά έχουμε Ζώνες Απόλυτης Προστασίας Φύσης, Ζώνες Προστασίας της Φύσης, Ζώνες Διαχείρισης Οικολογικών Ενοτήτων και Ζώνες Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων. Δεν έχουν όλες το ίδιο καθεστώς. Και εδώ ακριβώς ξεκινά η σύγχυση που έχει δημιουργήσει ένταση στην τοπική κοινωνία.
Στις Ζώνες Απόλυτης Προστασίας, όπως στους συγκεκριμένους βιότοπους φώκιας που έχουν χαρακτηριστεί με τους κωδικούς ΖΑΠΦ-04Α έως 04Θ, προβλέπεται ουσιαστικά αποκλεισμός οργανωμένης τουριστικής εκμετάλλευσης, απαγόρευση αγκυροβόλησης, απαγόρευση αλιείας και μηδενική δυνατότητα μόνιμων εγκαταστάσεων. Πρόκειται για πολύ περιορισμένες, χωρικά οριοθετημένες περιοχές με κρίσιμη οικολογική σημασία. Εκεί το καθεστώς είναι αυστηρό και δεν επιδέχεται ερμηνειών χαλάρωσης.
Το σημείο όμως όπου έχει συγκεντρωθεί η μεγαλύτερη κοινωνική και επιχειρηματική ανησυχία είναι οι Ζώνες Προστασίας της Φύσης, ιδίως οι ζώνες ΖΠΦ-36 που αφορούν παραλίες ωοτοκίας της Caretta caretta. Μιλάμε για παραλίες όπως η Μούντα, η Σκάλα, η Άβυθος, η Άι Χέλης, ο Λουρδάς, το Κανάλι, οι Άμμες, η Βάτσα, το Βραχυνάρι, Κορώνη, Λεύκα, τα Σίσσια και άλλες. Εκεί πρέπει να είμαστε απολύτως συγκεκριμένοι.
Δεν απαγορεύεται η χρήση της παραλίας. Δεν απαγορεύεται η παρουσία λουομένων. Δεν καταργείται συνολικά η επιχειρηματική δραστηριότητα. Αυτό που προβλέπεται είναι περιορισμός μόνιμης θεμελίωσης εγκαταστάσεων στον αιγιαλό, αποφυγή βαρέων ή σταθερών κατασκευών που αλλοιώνουν τη μορφολογία, περιορισμός έντονου νυχτερινού φωτισμού που επηρεάζει τη συμπεριφορά των νεοσσών, περιορισμός μηχανικού καθαρισμού της άμμου κατά την περίοδο ωοτοκίας και δυνατότητα επιβολής εποχικών ρυθμίσεων. Πρόκειται για κανονιστική ρύθμιση χρήσης, όχι για γενικευμένη απαγόρευση λειτουργίας.
Σε ό,τι αφορά τις ομπρέλες, η μελέτη δεν τις καταργεί. Επιτρέπει την τοποθέτησή τους υπό την προϋπόθεση ότι δεν θεμελιώνονται μόνιμα, δεν παρεμποδίζουν φωλιές και τηρούνται οι εποχικοί περιορισμοί. Σε ό,τι αφορά τα beach bar, δεν υπάρχει οριζόντια απαγόρευση. Υπάρχει διαφοροποίηση ανάλογα με τη ζώνη. Στις Ζώνες Βιώσιμης Διαχείρισης και στις Ζώνες Διαχείρισης Οικολογικών Ενοτήτων επιτρέπεται κανονική επιχειρηματική δραστηριότητα υπό περιβαλλοντικούς όρους. Το να παρουσιάζεται η εικόνα ότι «κλείνει όλη η Κεφαλονιά» δεν ανταποκρίνεται στο κείμενο της μελέτης.
Για τα τουριστικά σκάφη και τη ναυσιπλοΐα επίσης πρέπει να μιλήσουμε με ακρίβεια. Δεν υπάρχει γενική απαγόρευση κυκλοφορίας. Στις Ζώνες Προστασίας της Φύσης μπορεί να επιβληθούν περιορισμοί ταχύτητας, αποστάσεις ασφαλείας από την ακτή ή απαγόρευση αγκυροβόλησης σε συγκεκριμένα κρίσιμα σημεία. Στις Ζώνες Απόλυτης Προστασίας η αγκυροβόληση μπορεί να απαγορεύεται πλήρως. Όμως δεν προβλέπεται καθολικό κλείσιμο θαλάσσιων διαδρομών.
Σε ό,τι αφορά την αλιεία, δεν μιλάμε για κατάργηση επαγγέλματος. Στις Ζώνες Απόλυτης Προστασίας απαγορεύεται. Στις Ζώνες Προστασίας επιτρέπεται με ρυθμίσεις για την αποφυγή παγίδευσης χελωνών και φώκιας. Στις Ζώνες Βιώσιμης Διαχείρισης και Διαχείρισης Οικολογικών Ενοτήτων επιτρέπεται κανονικά. Η διαφοροποίηση είναι χωρική και λειτουργική.
Τότε γιατί έχει δημιουργηθεί τόσο μεγάλη ένταση στο νησί; Κατά τη γνώμη μου, όχι τόσο για το τι γράφει η μελέτη, όσο για το πώς θα εφαρμοστεί. Η επιχειρηματική κοινότητα δεν ζητά να καταργηθεί η προστασία. Ζητά σαφήνεια, σταθερότητα και προβλεψιμότητα. Να γνωρίζει τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται. Να μην αλλάζουν οι όροι κάθε χρόνο. Να μην υπάρχει διαφορετική ερμηνεία από υπηρεσία σε υπηρεσία.
Αν δεν υπάρξει επίσημος ερμηνευτικός οδηγός εφαρμογής, αν δεν υπάρξει ενιαία διοικητική πρακτική από Λιμεναρχείο, Δήμο και Περιφέρεια, αν δεν διασφαλιστεί ότι η εφαρμογή δεν θα γίνει με υπερβάλλουσα γραφειοκρατική αυστηρότητα, τότε η ανασφάλεια θα είναι μεγαλύτερη από τον ίδιο τον κανονισμό.
Πρέπει όμως να πούμε και κάτι ακόμη. Η Κεφαλονιά δεν μπορεί να βασιστεί σε ένα μοντέλο ανεξέλεγκτης και χαμηλού κόστους εκμετάλλευσης. Το συγκριτικό της πλεονέκτημα είναι το φυσικό της κεφάλαιο. Η διεθνής αγορά στρέφεται σε προορισμούς που συνδυάζουν ποιότητα, προστασία και αυθεντικότητα. Ένα νησί που προστατεύει τη φώκια και τη χελώνα, που διατηρεί παραλίες με φυσική ταυτότητα, αποκτά διεθνή υπεραξία. Η προστασία, όταν εφαρμόζεται με ρεαλισμό, ενισχύει το brand. Η υπερβολή όμως το υπονομεύει.
Γι’ αυτό και η δική μου πολιτική θέση είναι καθαρή. Δεν θα υποστηρίξω ούτε τον περιβαλλοντικό λαϊκισμό που θέλει να παγώσουν τα πάντα, ούτε την άποψη ότι δεν χρειάζεται καμία ρύθμιση. Θα ζητήσω επίσημο, γραπτό οδηγό εφαρμογής ανά κατηγορία ζώνης. Θα ζητήσω θεσμικό μηχανισμό παρακολούθησης της εφαρμογής στην Κεφαλονιά. Θα μεταφέρω τεκμηριωμένες παρατηρήσεις προς τα αρμόδια Υπουργεία όπου διαπιστώνονται δυσλειτουργίες. Και θα επιμείνω ότι η εφαρμογή πρέπει να είναι ενιαία, διαφανής και προβλέψιμη.
Το Θαλάσσιο Πάρκο δεν είναι ιδεολογικό πεδίο αντιπαράθεσης. Είναι διοικητικό εργαλείο. Αν εφαρμοστεί με σοβαρότητα, μπορεί να προστατεύσει το φυσικό κεφάλαιο και να ενισχύσει την οικονομική αξία του νησιού. Αν εφαρμοστεί με ασάφεια και υπερβολή, θα δημιουργήσει σύγκρουση και ανασφάλεια.
Η Κεφαλονιά μπορεί να είναι και προστατευμένη και αναπτυσσόμενη. Μπορεί να συνδυάσει οικολογία και οικονομία. Αρκεί να κινηθούμε με γνώση, θεσμική ευθύνη και ειλικρίνεια απέναντι στην κοινωνία.
Σας ευχαριστώ.
Παναγής Καππάτος
Βουλευτής Κεφαλονιάς & Ιθάκης
