Γράφει ο Δημήτρης Νικόλας

Η Μυρτώ το 18 χρονο κορίτσι που έφυγε άφησε πίσω μία πληγή ανοιχτή. Η Κεφαλονιά αντιμετωπίζει ένα πραγματικό πρόβλημα με τα ναρκωτικά και δεν πρόκειται για θεωρητική ανησυχία, αλλά για μια εξέλιξη που επηρεάζει άμεσα τη νέα γενιά και, κατ’ επέκταση, το μέλλον της χώρας.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι μόνο η χρήση ουσιών. Είναι η αυξανόμενη ευαλωτότητα των νέων. Μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον πίεσης, αβεβαιότητας και έλλειψης σαφούς προοπτικής. Όταν ένας νέος άνθρωπος δεν βλέπει καθαρό δρόμο μπροστά του, αναζητά διέξοδο. Και σε αυτό το κενό, βρίσκουν χώρο οι ουσίες.

Μαζί τους, βρίσκουν χώρο και εκείνοι που επιδιώκουν να κερδίσουν από αυτή την κατάσταση. Τα κυκλώματα των ναρκωτικών δεν λειτουργούν τυχαία. Εντοπίζουν την ευαλωτότητα και τη μετατρέπουν σε οικονομικό όφελος. Μετατρέπουν την αδυναμία σε αγορά.

Παράλληλα, παρατηρείται ένα εξίσου επικίνδυνο φαινόμενο: η εμφάνιση πλούτου χωρίς εμφανή αιτιολόγηση. Τρόπος ζωής που δεν συνδέεται με παραγωγική δραστηριότητα. Και, ακόμη πιο ανησυχητικά, η σταδιακή ανοχή ή και αποδοχή αυτού του φαινομένου.

Όταν μια κοινωνία παύει να ρωτά «πώς», αρχίζει να αποδέχεται το αποτέλεσμα, ανεξαρτήτως προέλευσης. Εκεί, το πρόβλημα παύει να είναι μόνο ποινικό. Γίνεται βαθιά κοινωνικό και αξιακό.

Η μέχρι σήμερα προσέγγιση δεν επαρκεί. Οι συλλήψεις και οι ποινές, αν και αναγκαίες, δεν αντιμετωπίζουν την ουσία του προβλήματος. Διότι τα ναρκωτικά δεν αποτελούν μόνο ζήτημα παραβατικότητας. Αποτελούν ένα οργανωμένο και ιδιαίτερα κερδοφόρο οικονομικό μοντέλο. Και όσο αυτό παραμένει κερδοφόρο, θα συνεχίσει να υφίσταται.

Η αντιμετώπιση απαιτεί μια ολοκληρωμένη και σοβαρή στρατηγική.

Πρώτον, πρόληψη. Η Πολιτεία και η κοινωνία οφείλουν να ενισχύσουν τους νέους πριν φτάσουν στο σημείο της φυγής. Μέσα από ουσιαστική παιδεία, στήριξη της ψυχικής υγείας και δημιουργία πραγματικών ευκαιριών. Ένας νέος με κατεύθυνση και προοπτική δεν αναζητά καταφύγιο στις ουσίες.

Δεύτερον, στήριξη. Όσοι έχουν ήδη επηρεαστεί χρειάζονται δομές απεξάρτησης, κοινωνική επανένταξη και πραγματική φροντίδα. Μια σοβαρή κοινωνία δεν εγκαταλείπει τους ευάλωτους· τους επαναφέρει.

Τρίτον, αποφασιστική δράση απέναντι στα κυκλώματα. Σε αυτό το επίπεδο δεν χωρούν συμβιβασμοί. Το κράτος οφείλει να χτυπήσει το πρόβλημα στη ρίζα του — στο οικονομικό του κίνητρο.

Αυτό σημαίνει:
έλεγχο αδικαιολόγητου πλουτισμού,
στοχευμένους και συχνούς οικονομικούς ελέγχους,
δέσμευση και κατάσχεση περιουσιών που δεν μπορούν να δικαιολογηθούν.

Διότι, στην πράξη, το έγκλημα δεν αποθαρρύνεται μόνο από τον φόβο της σύλληψης. Αποθαρρύνεται όταν χάνει το κέρδος του.

Σε αυτό το σημείο, απαιτείται κάτι περισσότερο από διακηρύξεις. Απαιτούνται νόμοι, συνέπεια στην εφαρμογή τους και, κυρίως, αποφασιστικότητα από τους θεσμούς. Η Πολιτεία, η Δικαιοσύνη και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί οφείλουν να λειτουργούν με συνέχεια, αξιοπιστία και αίσθηση ευθύνης. Όχι αποσπασματικά, αλλά με σταθερότητα και σαφή προσανατολισμό.

Τέλος, υπάρχει και η ευθύνη της κοινωνίας. Το κράτος θεσπίζει κανόνες, αλλά η κοινωνία διαμορφώνει την κουλτούρα. Αν κανονικοποιούμε τη χρήση, αν θαυμάζουμε τον εύκολο πλουτισμό και αν σιωπούμε μπροστά στο προφανές, τότε συμβάλλουμε — έστω και έμμεσα — στη διαιώνιση του προβλήματος.

Η Κεφαλονιά χρειάζεται καθαρές επιλογές. Να ενισχύσει τον άνθρωπο, να προστατεύσει τον ευάλωτο και να αντιμετωπίσει με αποφασιστικότητα εκείνον που εκμεταλλεύεται.

Διότι, στο τέλος, το ζήτημα δεν είναι μόνο τα ναρκωτικά.
Είναι η κατεύθυνση και η ποιότητα της κοινωνίας που επιλέγουμε να είμαστε.