Ο τραγικός και αδόκητος χαμός της 19χρονης Μυρτούς, συγκλόνισε όχι μόνο την τοπική μας κοινωνία αλλά και το πανελλήνιο. Σε πρώτο πλάνο αποκάλυψε ότι υπάρχουν και δρουν μηχανισμοί που κινούνται στην βαθιά παρανομία ακόμα και στις πιο νεανικές ηλικίες. Επομένως έφερε για μια ακόμη φορά στο προσκήνιο της δημόσιας συζήτησης το ζήτημα της νεανικής παραβατικότητας.
Μια μερίδα όσων συμμετέχουν στο δημόσιο διάλογο αλλά και η κυρίαρχη πολιτική υποστηρίζει ότι η λύση για την αντιμετώπιση του προβλήματος βρίσκεται στην αύξηση της καταστολής, δηλαδή στην περισσότερη αστυνόμευση, κάμερες στα σχολεία, αυστηρότερες ποινές, πειθαρχικά μέτρα, σύσταση συμβουλίων παραβατικότητας κ.λ.π.
Όμως μια νηφάλια, επιστημονική, αλλά και πολιτικά μαχητική προσέγγιση δεν μπορεί να αφήσει έξω από την συζήτηση και να μην αναδείξει τις κοινωνικές αιτίες, τις πολιτικές ευθύνες και τις συγκεκριμένες διαστάσεις του φαινομένου. Όχι με επιφανειακές γενικεύσεις που κουκουλώνουν τη ρίζα του προβλήματος, που κουκουλώνουν μια κοινωνία της βαθιάς ανισότητας, του ανταγωνισμού, της φτώχειας και των αδιεξόδων, όπου όλα – ακόμα και οι ανθρώπινες σχέσεις – μετατρέπονται σε εμπόρευμα.
Η νεανική παραβατικότητα δεν είναι μια τυχαία ατομική παρεκτροπή. Είναι συστημικό φαινόμενο αφού πρώτα από όλα βία ασκεί στις εργατικές-λαϊκές οικογένειες και τα παιδιά τους το σημερινό σύστημα της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης. Είναι το καθρέφτισμα μιας κοινωνίας που σπρώχνει τους νέους στην απόγνωση όταν βιώνουν τη φτώχεια και την ανεργία των ίδιων και των οικογενειών τους, την δουλειά από ήλιο σε ήλιο, όταν πηγαίνουν σε σχολεία που στραγγαλίζουν τα όνειρά τους, δεν τους μορφώνουν ολόπλευρα αλλά τους διαχωρίζουν, τους στιγματίζουν, όταν μεγαλώνουν σε έναν κόσμο όπου κυριαρχεί το “κοίτα μόνο την πάρτη σου”. Γι’ αυτό και δεν υπάρχουν επικίνδυνα παιδιά, αλλά παιδιά που κινδυνεύουν, μέσα στο συγκεκριμένο σύστημα, είτε να πέσουν θύματα, είτε να μετατραπούν σε θύτες.
Μια τέτοια θεώρηση βρίσκει την λύση σε ένα διαφορετικό σχολείο, που θα μορφώνει ολόπλευρα και δεν θα εξοντώνει, σε μια ριζικά διαφορετική κοινωνία, που θα δίνει ελπίδα και προοπτική στη νέα γενιά, και εν τέλει σε έναν κόσμο χωρίς εκμετάλλευση, όπου οι νέοι δεν θα θεωρούνται “πρόβλημα”, αλλά δύναμη αλλαγής, δημιουργίας και συμμετοχής. Ο τραγικός θάνατος της Μυρτώς ανέδειξε δυστυχώς με τον πιο τραγικό τρόπο, την εικόνα της σημερινής σάπιας καπιταλιστικής κοινωνίας, με τα «πρότυπα» του ατομισμού, του ανταγωνισμού, της ατέρμονης αρένας, του εύκολου πλουτισμού και του life style, του συμβιβασμού με τα ναρκωτικά και την διάδοση τους, κυρίως στη νεολαία, που συνιστά κοινωνική καταστολή. Από την άλλη ανέδειξε πλέον την αδήριτη αναγκαιότητα για την δημιουργία μιας άλλης κοινωνίας που θα κυριαρχούν τα πρότυπα της συλλογικότητας και του αγώνα, της αντίστασης στο άδικο, της αλληλεγγύης, της ανθρωπιάς, του δημιουργικού ελεύθερου χρόνου, της επιστήμης, της ικανοποίησης των σύγχρονων λαϊκών αναγκών.
Σε μια περίοδο που η κυρίαρχη πολιτική ΕΕ-κυβερνήσεων και τοπικής διοίκησης σβήνει από τη ζωή της νέας γενιάς τα δικαιώματα στην εργασία, στη μόρφωση, στον πολιτισμό, στον αθλητισμό, την ίδια στιγμή όλοι αυτοί σερβίρουν την συνταγή του συμβιβασμού με το πρόβλημα των ναρκωτικών, μιλάνε υποκριτικά για επιεικέστερη αντιμετώπιση του χρήστη, χωρίς να προωθούν σε καμία περίπτωση την οργανωμένη προσπάθεια που είναι αναγκαία για την απαλλαγή των χρηστών από την εξάρτησή τους απ’ τα ναρκωτικά, προωθούν την ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών πρόληψης – απεξάρτησης – κοινωνικής επανένταξης, καθώς και την επέκταση των μονάδων υποκατάστασης που χορηγούν μεθαδόνη συντηρώντας και ανακυκλώνοντας το πρόβλημα, και την ίδια ώρα συρρικνώνουν τα στεγνά θεραπευτικά προγράμματα, οδηγούν τα Κέντρα Πρόληψης σε κλείσιμο και πετούν τους εργαζόμενους τους στο δρόμο.
Εν κατακλείδι η τραγική απώλεια ενός 19χρονου παιδιού ας είναι αυτή που θα αποτελέσει για όλους μας το έναυσμα και το σημείο τομής για να σκεφτούμε ότι η κοινωνία που μας αξίζει και για την οποία οφείλουμε να παλέψουμε αφήνοντας την ως παρακαταθήκη για τα παιδιά μας, θα είναι αυτή που θα θέτει τον άνθρωπο και τις διευρυμένες ανάγκες του στο επίκεντρο, που θα θέτει τον άνθρωπο πρωταγωνιστή και δημιουργό της ίδιας της κοινωνίας, και σε αυτήν την κοινωνία είναι σίγουρο ότι δεν έχουν καμία θέση όλα τα ναρκωτικά, οι εξαρτήσεις από ψυχότροπες ουσίες αλλά και οι κάθε μορφής εξαρτήσεις.
Του Γιάννη Κουρούκλη
Γραμματέα της Τ.Ε. Κεφαλονιάς και Ιθάκης και μέλους της ΕΠ Δυτικής Ελλάδας του ΚΚΕ.
