Την ανάγκη επανεξέτασης της απόφασης του Υπουργείου Υγείας να μην προχωρήσει στη δημιουργία Μόνιμου Επιδημιολογικού Παρατηρητηρίου Λεπτοσπείρωσης αναδεικνύει η ΕΛ.Α.Σ. Ζακύνθου, με αφορμή τα πέντε κρούσματα και τους δύο θανάτους που καταγράφηκαν στο νησί μέσα στο 2026.
Σύμφωνα με το δελτίο Τύπου της οργάνωσης, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, με την υπ’ αριθ. πρωτ. 54795/23.01.2026 απάντησή της σε κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή Ανδρέα Παναγιωτόπουλου και έντεκα ακόμη βουλευτών, απέρριψε την ανάγκη δημιουργίας μόνιμου, τοπικού Παρατηρητηρίου για τη λεπτοσπείρωση.
Στην απάντησή της, όπως παρατίθεται στο δελτίο Τύπου, η υπουργός ανέφερε ότι οι υφιστάμενοι μηχανισμοί επιτήρησης καλύπτουν επαρκώς και αποτελεσματικά τις σχετικές ανάγκες τόσο στη Ζάκυνθο όσο και στην υπόλοιπη χώρα.
Δεκατέσσερις φορές υψηλότερη η συχνότητα στη Ζάκυνθο
Η ΕΛ.Α.Σ. Ζακύνθου επικαλείται τα επιδημιολογικά δεδομένα του ΕΟΔΥ για την περίοδο 2004–2025, τα οποία, σύμφωνα με το δελτίο Τύπου, περιλαμβάνονται στην απάντηση του Υπουργείου Υγείας.
Η μέση ετήσια συχνότητα της λεπτοσπείρωσης στη Ζάκυνθο ανέρχεται σε 3,64 κρούσματα ανά 100.000 κατοίκους, έναντι 0,26 κρουσμάτων ανά 100.000 κατοίκους στο σύνολο της χώρας. Με βάση αυτά τα στοιχεία, η συχνότητα στο νησί είναι 14 φορές υψηλότερη από τον πανελλαδικό μέσο όρο.
Για την περίοδο 2020–2025, η αντίστοιχη συχνότητα εμφανίζεται περίπου 4,8 φορές υψηλότερη.
Παράλληλα, το δελτίο Τύπου αναφέρεται σε επιστημονική μελέτη που αξιοποίησε δεδομένα της ΗΔΙΚΑ για την περίοδο 2017–2025 και κατέγραψε περίπου 7,5 φορές υψηλότερο κίνδυνο λεπτοσπείρωσης στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ελλάδα.
Πέντε κρούσματα και δύο θάνατοι μέσα στο 2026
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εξέλιξη της νόσου κατά το τρέχον έτος. Σύμφωνα με την ΕΛ.Α.Σ. Ζακύνθου, τον Απρίλιο του 2026 καταγράφηκαν τέσσερα κρούσματα λεπτοσπείρωσης, με έναν θάνατο.
Η σοβαρότητα της κατάστασης οδήγησε σε επιτόπια παρέμβαση κλιμακίου του ΕΟΔΥ στις 28 Απριλίου.
Τον Ιούλιο καταγράφηκε πέμπτο κρούσμα. Ο ασθενής νοσηλεύτηκε στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Γενικού Νοσοκομείου Ζακύνθου και κατέληξε τον Αύγουστο, έπειτα από παρατεταμένη νοσηλεία.
Ο απολογισμός που παρουσιάζεται στο δελτίο Τύπου ανέρχεται σε πέντε κρούσματα και δύο θανάτους μέσα στο 2026. Η οργάνωση θέτει, ως εκ τούτου, το ερώτημα κατά πόσο εξακολουθεί να θεωρείται επαρκής η υφιστάμενη επιδημιολογική επιτήρηση χωρίς τη δημιουργία ενός μόνιμου Παρατηρητηρίου.
Ομόφωνη απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Ιονίων Νήσων
Στο δελτίο Τύπου γίνεται επίσης αναφορά στην ομόφωνη απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Ιονίων Νήσων, στις 13 Δεκεμβρίου 2025, για τη δημιουργία Μόνιμου Επιδημιολογικού Παρατηρητηρίου Λεπτοσπείρωσης σε επίπεδο Περιφέρειας.
Όπως επισημαίνει η ΕΛ.Α.Σ. Ζακύνθου, ο αυξημένος κίνδυνος δεν αφορά αποκλειστικά τη Ζάκυνθο, αλλά και άλλα νησιά, όπως η Κέρκυρα.
Σύμφωνα με την πρόταση που περιγράφεται στο δελτίο Τύπου, το Παρατηρητήριο θα μπορούσε να συμβάλει στη συνεχή παρακολούθηση της νόσου, στον εντοπισμό περιοχών υψηλού κινδύνου, στον συντονισμό και στην αξιολόγηση των προγραμμάτων μυοκτονίας, καθώς και στη συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών δημόσιας υγείας, των Δήμων, της Περιφέρειας και των επιστημονικών φορέων.
Τα ερωτήματα προς το Υπουργείο Υγείας
Η ΕΛ.Α.Σ. Ζακύνθου ζητά διευκρινίσεις για τη στάση του Υπουργείου Υγείας και την πορεία υλοποίησης της απόφασης του Περιφερειακού Συμβουλίου. Συγκεκριμένα, θέτει τέσσερα ερωτήματα:
-Εξακολουθεί το Υπουργείο Υγείας να θεωρεί περιττό το Παρατηρητήριο, μετά τα πέντε κρούσματα και τους δύο θανάτους του 2026;
-Ποιες ενέργειες έχουν γίνει για την υλοποίηση της ομόφωνης απόφασης του Περιφερειακού Συμβουλίου Ιονίων Νήσων;
-Ποιο είναι το μόνιμο σχέδιο πρόληψης, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη μυοκτονία, την περιβαλλοντική υγιεινή και την προστασία των ομάδων υψηλού κινδύνου;
-Πώς αξιολογείται η αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων μέτρων και ποια είναι τα επικαιροποιημένα επιδημιολογικά δεδομένα για τη Ζάκυνθο και τα Ιόνια Νησιά;
Με το δελτίο Τύπου της, η ΕΛ.Α.Σ. Ζακύνθου καλεί το Υπουργείο Υγείας να επανεξετάσει την αρνητική του θέση και την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων να προχωρήσει στην υλοποίηση της ομόφωνης απόφασης για τη δημιουργία του Παρατηρητηρίου.
Όπως υπογραμμίζει η οργάνωση, η προστασία της δημόσιας υγείας απαιτεί μόνιμη επιδημιολογική επιτήρηση, οργανωμένη πρόληψη και συντονισμένη δράση, πέρα από την αντιμετώπιση των κρουσμάτων όταν αυτά εμφανίζονται.
