Διονύσης Μαρκάτος: Η Θεωρία των Δυο Άκρων και η ανιστόρητη σημασία της
Πολιτική
27/02/2026 | 11:25

Δεν είναι άγνωστη, ούτε πρωτοφανέρωτη στην πολιτική επιστήμη η θεωρία των δύο άκρων. Και είναι φυσικό να υπάρχουν δύο άκρα στην πολιτική σκηνή, αφού οι πάντες αναγνωρίζουν πως η δράση φέρνει αντίδραση. Οι κοινωνίες εξάλλου δεν είναι ούτε ταξικά ούτε πολιτικά ουδέτερες. Το πρόβλημα επομένως συνίσταται, όχι στο αν υπάρχουν δύο άκρα, αλλά ποια είναι αυτά.

Ας προσπαθήσουμε όμως, ψύχραιμα και χωρίς τοξικούς χαρακτηρισμούς, να καταλάβουμε ποια επιτέλους είναι τα δύο άκρα.

Από τη μια πλευρά, στα δεξιά της δεξιάς, έχουμε αυτούς που χρησιμοποιούν τη βία για να επιβάλουν τις ακραίες απόψεις τους. Ρατσιστές, ομοφοβικούς και φασίστες.

Πρόσωπα που κρύβονται πίσω από κουκούλες. Γνωρίζουμε ότι δεν είναι ούτε χούλιγκαν, όπως θέλουν να τους παρουσιάσουν κάποιοι, ούτε μια αγέλη αδέσποτων. Είναι οργανωμένες ομάδες με συγκεκριμένα ιδεολογικά και πολιτικά χαρακτηριστικά. Πάντα χρήσιμοι για τα συμφέροντα της ολιγαρχίας. Άνθρωποι που τρέφονται από τη ρητορική μίσους. Στην Ελλάδα οι μέντορές τους κατέληξαν στη φυλακή.

Απ’ την άλλη πλευρά, στα αριστερά της αριστεράς έχουμε πρόσωπα και ομάδες που διακηρύσσουν τις θέσεις τους έντονα, πλην όμως ειρηνικά. Επαναλαμβάνω: ειρηνικά. Οι διεκδικήσεις τους έχουν συλλογική έκφραση , δεν κρύπτονται και έχουν παρουσία μέσα στο μαζικό κίνημα. Μπορεί κάποιος να διαφωνεί μαζί τους και είναι δικαίωμά του. Όμως δεν χρειάζεται να συμφωνούμε και όλοι σε όλα.

Ζούμε εξάλλου σε έναν πολυφωνικό κόσμο και το δικαίωμα στη διαφορετική άποψη –και τη διαφορετικότητα εν γένει– είναι στοιχείο της δημοκρατίας μας. Υπάρχει επίσης η άποψη ότι στην αριστερή όχθη υπάρχουν οπαδοί του Πούτιν ή και ακόμα νοσταλγοί του Στάλιν.

Αν αυτοί οι άνθρωποι , με αυτές τις αντιλήψεις τις οποίες έχουν, που μπορεί ο οποιοσδήποτε να διαφωνεί, προσπαθούσαν να τις επιβάλουν με τη βία, τότε θα είχε περιεχόμενο ίσως και η θεωρία των δύο άκρων. Εδώ όμως μιλάμε για απόψεις. Απαράδεχτες; Μπορεί. Αλλά πάντως, απόψεις.

Πώς μπορεί λοιπόν να εξισώνει κανείς τις όποιες απόψεις (και τις πλέον ακραίες) με αυτούς που σπάνε κεφάλια και προάγουν το μίσος; Με ποια δικαιολογία μπαίνουν στην ίδια ζυγαριά οι δειλοί τραμπούκοι, που κρύβουν τα πρόσωπά τους πίσω από τις κουκούλες με τους χιλιάδες δημοκρατικούς πολίτες που διαδηλώνουν ενάντια στον νεο-φασισμό;

ΠΟΙΑ ΟΜΩΣ Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ.

Από τον 19ο αιώνα η αστική τάξη –αλλού νωρίτερα, αλλού αργότερα– υποχρεώθηκε να αποκηρύξει τις πιο επαναστατικές στιγμές της ιστορίας της, γιατί άρχισε να νιώθει την απειλή μιας νέας επαναστατικής δύναμης, που αμφισβητούσε την κυριαρχία της, την εργατική τάξη.
Το ένδυμα της μετριοπάθειας η άρχουσα τάξη το φορούσε μόνο όταν ένιωθε σίγουρη για την οικονομική και πολιτική της κυριαρχία κι όταν προσπαθούσε να εμφανίσει ότι η εξουσία της εκφράζει όλο το «έθνος», ανεξάρτητα από ταξικά συμφέροντα.

Την ίδια στιγμή, όμως, δεν δίστασε ποτέ, να βγάλει αυτό το ένδυμα και να αντιμετωπίσει με «ακραία» βία οτιδήποτε απειλούσε τα συμφέροντα της .Η ιστορία έχει δείξει ότι οι «ακραίες δικτατορικές λύσεις» –όποτε επιβλήθηκαν– όπως και στη χώρα μας (Δικτατορίες Μεταξά, Παπαδόπουλου ) ήταν προϊόν της δικής της επιλογής.

Ποιοι ήταν όμως αυτοί που βρίσκονταν πάντα στην απέναντι πλευρά και αγωνίζονταν κάθε φορά για την ανατροπή αυτών των χουντικών καθεστώτων αψηφώντας την ίδια τους την ζωή, δίνοντας εκατόμβες θυμάτων; Ήταν το εργατικό κίνημα ,οι φοιτητές, η νεολαία, η Αριστερά και η μεγάλη δημοκρατική πλειοψηφία του Λαού μας.
Και τώρα ερχόμαστε στο προφανές. Τι απέδειξε η πείρα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου διεθνώς αλλά και στη χώρα μας ; Ποιοι συγκρούστηκαν με τον Φασισμό ; Αλλά και ποιοι συνεργάστηκαν με τον κατακτητή; Ποιοι θυσιάστηκαν ;Αλλά και ποιοι έγιναν δωσίλογοι ;

Η ιστορία της Εθνικής Αντίστασης της πατρίδας μας είναι γνωστή και οι πρόσφατες φωτογραφίες με τους διακόσιους της Καισαριανής έρχονται για να επιβεβαιώνουν για άλλη μια φορά την αλήθεια.

Η όποια εξισορρόπηση λοιπόν, από όποιους και αν συντελείται, εν ονόματι της όποιας μετριοπάθειας , λειτούργει ως πλυντήριο για την Ακροδεξιά. Αποτελεί ανιστόρητο αφήγημα, εκτρέφει τον αντικομουνισμό και είναι αναθεωρητισμός της ιστορίας . Στοχεύει στην «κανονικοποίηση» της ακροδεξιάς και εξισώνει τους θύτες με τα θύματα.

Ευτυχώς που η μεγάλη πλειοψηφία του λαού μας αλλά και το σύνολο των κομμάτων του δημοκρατικού τόξου στη χώρα μας βρίσκονται μακριά και πέρα από τέτοιου είδους αντιδημοκρατικές και καθυστερημένες αντιλήψεις.

Η αναγνώριση του Κ.Κ.Ε το 1974 και η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης το 1982 εδραίωσαν σε σταθερή βάση τη Δημοκρατία στη χώρα μας και αφήσαμε πίσω μας ως Λαός τις όποιες εμφυλιοπολεμικές διαμάχες του παρελθόντος. Οι φωνές αντιδραστικών κύκλων που επιζητούν την αναζωπύρωση τους είναι βαθιά ανιστόρητες και βλάπτουν τη Δημοκρατία μας.

 

ΔΙΟΝΥΣΗΣ Φ. ΜΑΡΚΑΤΟΣ

Οδός Βαλλιάνου
14/02/2026 | 10:32
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ