Μια πρόβα στα Μακριώτικα της Πυλάρου το 2008 και η φωνή του Γεράσιμου Κουγιανού, που μας άφησε πολύτιμες καταγραφές της μουσικής παράδοσης του νησιού

Στις 26 Απριλίου του 2008, ο Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός και ο βιολιστής Λαμπρογιάννης Πεφάνης πήγαν στα Μακριώτικα της Πυλάρου για να συναντήσουν τον Γεράσιμο Κουγιανό, νονό του βιολιστή. Είχαν πάει για μια πρόβα σ’ ένα παλιό καλαματιανό που κάποτε χόρευαν στα πανηγύρια της Κεφαλονιάς, τον «Βάτο».

Πρώτα ήπιαν τον καφέ τους, με σιροπιαστό γλυκό του κουταλιού. Ύστερα άρχισε η πρόβα. Ο Γαλανός, με την «κουτσομηχανή φωτογραφική», όπως τη θυμάται ο ίδιος, τράβηξε ένα μικρό βίντεο. Χρόνια αργότερα, αφιερώνει την ανάμνηση εκείνης της συνάντησης στον Γεράσιμο Κουγιανό, που μας κληροδότησε πολλά παραδοσιακά τραγούδια και πολύτιμο λαογραφικό υλικό.

Από τα πανηγύρια της Πυλάρου και της Ερύσσου ως την Ανωγή

Ο «Βάτος» είναι ερωτικό χοροτράγουδο. Παραλλαγές του συναντώνται σε πολλά μέρη της Πελοποννήσου, ιδιαίτερα στην Αρκαδία. Στην κεφαλονίτικη εκδοχή του έχει επτάσημο ρυθμό, με επαναλήψεις λέξεων και προσθήκες όπως το «μάνα γλυκιά μου μάνα», που δίνουν στο τραγούδι το δικό του άκουσμα.

Όπως σημειώνει ο Γαλανός, το τραγουδούσαν στα πανηγύρια της Πυλάρου και της Ερύσσου, ενώ έχει καταγραφεί ως παλιός καλαματιανός και στην Ανωγή της Παλικής. Στη μουσική έκδοση Στην Ανέμη του χορού, που κυκλοφόρησε το 2010, το ακούμε με τη φωνή του Γεράσιμου Κουγιανού.

Ο βάτος μπλέκεται, λέει το τραγούδι, κι όποιος μπλεχτεί με την αγάπη δύσκολα ξεμπλέκει. Κάπως έτσι βρέθηκε κι ο τραγουδιστής να παινεύει τη γειτονοπούλα του, με τα μάτια σαν ελιές και τα φρύδια σαν γαϊτάνι.

Ο βάτος έχει την οργή,
μάνα γλυκιά μου μάνα,
και θέλει να μπερδεύει.

Κι όποιος μ’ αγάπη μπερδευτεί,
ξεμπερδεμούς δεν έχει.

Με βάση το κείμενο του Γεράσιμου Σωτ. Γαλανού.