“Με μια φίλη αγαπημένη, βρεθήκαμε το πρωί στις 24 του Σεπτέμβρη στο ναό των Αρχαγγέλων στα Μαντουκάτα – Παλικής, όπου γινόταν το γιορτάσι της Παναγίας της Μυρτιδιώτισσας, μια και ο ναός φιλοξενεί την εικόνα της.

Η μικρή ανηφόρα του δρόμου που οδηγεί στο ναό, μας αποζημίωσε, βλέποντας το πετρόχτιστο παλιό καμπαναριό, το οποίο με τη φροντίδα των επίτροπων, έφυγε το περιττό χρώμα και φάνηκε η παλιά πετροκατασκευή του με τους έντονους αρμούς.

Στο μικρό προαύλιο χώρο του ναού αλλά και μέσα στο ναό, βρισκόταν αρκετός κόσμος, ενώ στον καλανάρχο ήταν ο ιερέας π. Νικόλαος Σωτήρας και ο Δημήτριος Μοσχόπουλος.

Συλλειτούργησαν οι ιερείς: π. Αθανάσιος Λυκούδης και ο π. Γεράσιμος Σφαέλος μέσα σε ατμόσφαιρα ευλαβική, όπως ορίζει η τελετουργία της Θεία Λειτουργίας.

Πιστεύω πως όσοι βρεθήκαμε στο γιορτάσι της Μυρτιδιώτισσας των Μαντουκάτων, νοιώθαμε την κάθε στιγμή ευλαβικά κι αυτό ήταν φανερό, από το άναμμα των κεριών, από το σταυρό μας, τις αρτοκλασίες, τις σκουτέλες, τα γλυκά κι άλλα εδέσματα, τα αναψυκτικά, το μοίρασμα των άρτων, όλα τακτοποιημένα, όλα με τάξη νοικοκυρεμένα.

Τα πολλά μπράβο ανήκουν στη διακονία που έχουν οι δυο επιτρόπισσες: Δήμητρα Λυκούδη και Αναστασία Τζουγανάτου, ιδίως της νεωκόρου Θεανώ Τζουγανάτου και στον σύζυγό της Γεράσιμο
Μαζαράκη, που είχαν μεριμνήσει τόσο ωραία για το κάθε τι. Στο τέλειωμα της προσφοράς των άρτων και του σταριού, μικρά παιδιά ανέβηκαν με τη βοήθεια των μεγάλων στο καμπαναριό να
χτυπήσουν χαρμόσυνα τις καμπάνες.

Ήταν μια εικόνα υπέροχη που δίνει την ελπίδα της συνέχειας της θρησκευτικής παράδοσης, που τόσο αναγκαία είναι στην εποχή μας, πριν όλα μηχανοποιηθούν οριστικά και χαθεί αυτή η αυθόρμητη και καλή υπηρεσία της ψυχής μας.

Με την εικόνα της Παναγίας της Μυρτιδιώτισσας και τα εξαπτέρυγα περπατήσαμε στο μονοπάτι κάτω από τα ψηλά πουρνάρια και φτάσαμε για μια δέηση στο υπό κατασκευή ξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής, που δίπλα είναι το πηγάδι και το κοίλωμα στο βράχο, όπου ο ισαπόστολος ο Κοσμάς ο Αιτωλός, το 1777 αγκάλιασε με το λόγο του Θεού, τους κατοίκους της περιοχής. Ακούστηκαν τα τροπάρια για την Αγία και τον Πατροκοσμά και έπειτα συνεχίσαμε τη στράτα όπου βγαίνει στον δημόσιο δρόμο του χωριού. Ακολούθησαν οι στάσεις με την εικόνα για τις καθιερωμένες δεήσεις στα σπίτια του χωριού.

Ο χρόνος έτρεχε για μας… που χαρήκαμε την ωραία θρησκευτική πανήγυρη της Μυρτιδιώτισσας στα Μαντουκάτα

Και του χρόνου να είμαστε όλοι καλά.”

Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός