Ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος, ο οποίος είχε καταδικαστεί ως αρχηγός της τρομοκρατικής οργάνωσης 17 Νοέμβρη με το ψευδώνυμο «Λάμπρος», αποφυλακίστηκε σήμερα, Πέμπτη 21 Μαΐου 2026. Η απόφαση για την αποφυλάκισή του ήρθε έπειτα από 24 χρόνια κράτησης, με τη σύλληψή του να πραγματοποιείται το καλοκαίρι του 2002 στους Λειψούς. Η απελευθέρωσή του συνοδεύεται από περιοριστικούς όρους, οι οποίοι περιλαμβάνουν απαγόρευση εξόδου από τη χώρα και υποχρέωση εμφάνισης στο αστυνομικό τμήμα μία φορά το μήνα.
Ο Γιωτόπουλος είχε καταδικαστεί σε 17 φορές ισόβια και 25 χρόνια κάθειρξη για ηθική αυτουργία σε 17 δολοφονίες, εκρήξεις και ληστείες, συνδεδεμένες με τη δράση της 17 Νοέμβρη.
Το παρασκήνιο της ζωής του
Γεννημένος το 1944 στο Παρίσι, ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος προερχόταν από μία πολιτικά ενεργή οικογένεια, με τον πατέρα του, Δημήτρη Γιωτόπουλο, να είναι εξέχουσα μορφή του ελληνικού τροτσκιστικού κινήματος. Μεγαλώνοντας, ήρθε σε επαφή με ριζοσπαστικά αριστερά κινήματα και συμμετείχε σε αντιδικτατορικές δράσεις, ενώ φέρεται να συμμετείχε και σε βομβιστική ενέργεια στην αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα το 1972.
Για τις ελληνικές αρχές, ο Γιωτόπουλος ήταν ο «Λάμπρος», ο θεωρητικός καθοδηγητής της οργάνωσης, ο οποίος συνέτασσε προκηρύξεις και επέλεγε στόχους. Ωστόσο, ο ίδιος πάντα αρνιόταν την κατηγορία ότι ήταν αρχηγός της 17 Νοέμβρη, υποστηρίζοντας ότι η εμπλοκή του ήταν αποτέλεσμα σκευωρίας.
Η ζωή του στους Λειψούς και η σύλληψή του
Ο Γιωτόπουλος διατηρούσε για χρόνια διπλή ζωή, χρησιμοποιώντας το όνομα Μιχάλης Οικονόμου και διατηρώντας σπίτι στους Λειψούς. Εκεί, παρουσιαζόταν ως ήσυχος άνθρωπος που έκανε ιδιαίτερα μαθήματα, ενώ η Αντιτρομοκρατική υπηρεσία τον αναζητούσε.
Η πορεία του προς τη σύλληψη ξεκίνησε με την έκρηξη που συνέβη στον Πειραιά στις 29 Ιουνίου 2002, όταν ο Σάββας Ξηρός τραυματίστηκε σοβαρά. Οι έρευνες που ακολούθησαν οδήγησαν τις αρχές στο Γιωτόπουλο, ο οποίος συνελήφθη στις 17 Ιουλίου 2002 στους Λειψούς, λίγο πριν επιβιβαστεί σε ιπτάμενο δελφίνι για να φύγει από το νησί.
Η δίκη και η ποινή του
Η δίκη της 17 Νοέμβρη το 2003 στον Κορυδαλλό αποτέλεσε μία από τις πιο σημαντικές ποινικές διαδικασίες της Μεταπολίτευσης. Ο Γιωτόπουλος αρνήθηκε τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι δεν είχε σχέση με την οργάνωση και ότι η σύλληψή του ήταν προϊόν σκευωρίας. Παρά τις δηλώσεις του, το δικαστήριο τον έκρινε ένοχο ως ηθικό αυτουργό και του επιβλήθηκαν αρχικά 21 φορές ισόβια και 25 χρόνια κάθειρξη, ποινή που αργότερα μειώθηκε σε 17 φορές ισόβια και 25 χρόνια κάθειρξη.
Η ζωή του στη φυλακή
Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στις φυλακές Κορυδαλλού, ο Γιωτόπουλος απέκτησε διδακτορικό στα ανώτερα μαθηματικά, ολοκληρώνοντας τη διατριβή του το 2021 μέσω τηλεδιάσκεψης με Γάλλους καθηγητές. Επίσης, είχε λάβει άδειες και το 2024 νοσηλεύθηκε στο νοσοκομείο «Σωτηρία» με πνευμονική εμβολή.
Η αποφυλάκιση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, ενός από τους πιο αμφιλεγόμενους χαρακτήρες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση γύρω από την τρομοκρατία, τη δικαιοσύνη και την πολιτική ιστορία της χώρας. Η ζωή και η δράση του Γιωτόπουλου παραμένουν αντικείμενο μελέτης και αντιπαράθεσης, ενώ η αποφυλάκισή του αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην ελληνική κοινωνία.
