Τα τελευταία χρόνια γίνεται όλο και πιο εμφανής η χειμερινή ερήμωση του Αργοστολίου και συνολικά της Κεφαλονιάς. Μόλις τελειώσει η τουριστική περίοδος, η πόλη «κλείνει». Το νησί μοιάζει να λειτουργεί αποκλειστικά ως τόπος καλοκαιρινής κατανάλωσης.

Οι περισσότερες συζητήσεις εστιάζουν στην οικονομία, τις συγκοινωνίες και τις υποδομές — θέματα αυτονόητα και σημαντικά , βέβαια — αλλά συχνά αφήνουν στο περιθώριο έναν κρίσιμο παράγοντα: τον πολιτισμό ως καθημερινή εμπειρία ζωής.

Ο πολιτισμός δεν είναι πολυτέλεια ή διακόσμηση. Είναι αυτό που δίνει λόγο σε έναν άνθρωπο να ζήσει ποιοτικά τον χειμώνα, να βγει από το σπίτι, να συναντηθεί, να συμμετάσχει, να αισθανθεί ότι ζει σε μια «κανονική» πόλη και όχι σε έναν χώρο αναμονής για το επόμενο καλοκαίρι.

Στην κάπως πεσιμιστική αυτή ανάλυση θα μπορούσε κάποιος να αντιπαραθέσει τις καλλιτεχνικές δράσεις που έρχονται στο νησί από την πρωτεύουσα ή άλλους τόπους. Ωστόσο, η φιλοξενία τους δεν ισοδυναμεί με τοπική πολιτιστική πολιτική. Οι περισσότερες πραγματοποιούνται το καλοκαίρι, απευθύνονται κυρίως σε επισκέπτες και συχνά οι ίδιοι οι ντόπιοι δεν μπορούν να τις επισκεφθούν επειδή εργάζονται εντατικά για να εξασφαλίσουν τα προς το ζην του «νεκρού» χειμώνα που έρχεται. Φαύλος κύκλος και πως να ξεφύγεις . Κάποιοι βρήκαν  τη δυσάρεστη για το νησί μας  λύση (ωστόσο λύση επιβίωσης για τους ίδιους)  σε αυτόν τον φαύλο κύκλο : ΦΕΥΓΟΥΝ

Όταν ο ποιοτικός πολιτισμός περιορίζεται σε προϊόν καλοκαιριού, χάνει τη δυνατότητα να είναι στοιχείο ταυτότητας. Η απουσία συνεχούς πολιτιστικού σχεδιασμού χαμηλώνει τον πήχη, μειώνει προσδοκίες και κριτήρια και δημιουργεί έναν ακόμα  φαύλο κύκλο:

• έλλειψη οράματος που φέρνει μετριότητα,
• στη συνέχεια, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, η μετριότητα γίνεται κανονικότητα,
• νομοτελειακά, η κανονικότητα αναπαράγει τον εαυτό της και οδηγεί σε βάλτωμα, τοποίο και βιώνομυε κατά την κοινή ομολογία της πλειοψηφίας.

Σε αυτό το πλαίσιο, ακόμη και άνθρωποι με διάθεση και ταλέντο δυσκολεύονται να εξελιχθούν. Όχι από έλλειψη αξίας, αλλά από έλλειψη πλαισίου που απαιτεί, εμπνέει και ανεβάζει τον πήχη. Ο πολιτισμός γίνεται πεδίο απλής διαχείρισης της μετριότητας και όχι πεδίο δημιουργίας με ανοδική τάση.

Δεν αφορά πρόσωπα, αλλά δομές και επιλογές δεκαετιών. Υπάρχουν τοπικές προσπάθειες που στηρίζονται στο μεράκι — πολύτιμες — αλλά χρειάζονται σταθερό πλαίσιο, στόχους, συνεργασίες και συνέχεια.

Μια σοβαρή πολιτιστική πολιτική δεν ακυρώνει ό,τι  ήδη υπάρχει. Το αναβαθμίζει, θέτει στόχους, δημιουργεί κίνητρα και προσφέρει τα εργαλεία για να επιτευχθούν. Με σταθερό χειμερινό προγραμματισμό, ο πολιτισμός γίνεται καθημερινή παρουσία, λόγος παραμονής και τρόπος να ανήκεις — να μην αισθάνεσαι αδρανοποιημένος ή, ακόμη χειρότερα, ανένταχτος στο ίδιο σου το σπίτι.

Η Κεφαλονιά δεν στερείται ανθρώπων, ταλέντου ή ιστορίας. Στερείται συνέχειας, σχεδίου και της απόφασης να πάρουμε τον πολιτισμό στα σοβαρά.

Και αν θέλουμε έναν τόπο ζωντανό τον χειμώνα, η απάντηση δεν θα έρθει ούτε απ’ έξω ούτε από την απλή συντήρηση της μετριότητας. Θα έρθει από εδώ , από μέσα , από εμάς  . Από τον πολιτισμό που επιλέγουμε να καλλιεργούμε και να εξελίσσουμε — ή να αφήνουμε να φθίνει.

Πρέπει επειγόντως να διαλέξουμε : Πολιτισμός ως καθημερινή παρουσία  ή ερήμωση ;

ΑΓΑΘΑΓΓΕΛΟΣ Ι.ΓΕΩΡΓΑΚΑΤΟΣ
δ/ντής Χορωδίας Εθνικής Λυρικής Σκηνής